Türkiye’de iş kazalarının önemli bir kısmı yüksekten düşme kaynaklı. SGK verilerine göre ölümlü iş kazalarının yaklaşık üçte biri yüksekte çalışma sırasında yaşanıyor. Saha tecrübemizden çıkardığımız 5 temel kuralı paylaşıyoruz.

1. Yüksekliği değil tehlikeyi değerlendirin

“Sadece 1.5 metre, ne olabilir ki” cümlesi en çok duyulan ama en yanıltıcı yaklaşımlardan biri. Mevzuat 2 metreyi sınır kabul eder; ancak 1 metreden düşen bir teknisyen başını çelik bir köşeye çarptığında ölümcül sonuçlar doğabilir. Yüksekliğin değil düşmenin sonucunun değerlendirilmesi gerekir.

2. Kişisel koruyucu donanım son savunma hattıdır

Hiyerarşi şu sırayla işler:

  1. Tehlikeyi yok et — İşi yerden yap (örneğin uzatma kolu, drone ile gözlem)
  2. Toplu koruma uygula — Korkuluk, ağ, platform
  3. Bireysel koruma uygula — Paraşüt tipi emniyet kemeri, halat, can teli

KKD ilk değil son tedbirdir. Birçok işletmede sıralama tersinden uygulanıyor ve bu yüzden kaza riski yüksek kalıyor.

3. Emniyet kemerinin ankraj noktası kritiktir

Paraşüt tipi emniyet kemerinin doğru kullanılması kadar ankraj noktasının doğru seçimi de hayati. Ankraj noktası şunları sağlamalı:

  • Çalışan ağırlığının en az 15 kat fazlasını taşıyabilmeli (≥1500 kg yük)
  • Düşme mesafesini minimum tutacak şekilde çalışma seviyesinin üzerinde olmalı
  • Keskin kenarlardan korunmalı (halat aşınması)

4. EKED prensibi yüksekteki ekipmanda da geçerlidir

EKED (Etiketleme, Kilitleme, Emniyete Alma, Deneme) prosedürü sadece elektrik panolarında değil çalışma platformlarında, vinçlerde, asansörlerde de uygulanmalı. Bir başkası, çalışan kişi henüz oradayken sistemi başlatmamalı.

5. Eğitim tek seferlik değil, tekrarlanan bir süreçtir

Yüksekte çalışma sertifikasının geçerlilik süresi sınırlıdır. Ancak kâğıttaki tarih kadar sahadaki tazelik de önemli. Önerimiz:

  • Sertifika geçerlilik tarihinden bağımsız olarak her altı ayda bir saha tatbikatı
  • Yeni başlayan personele çift kontrol uygulanması (mentor eşliğinde)
  • Kaza/ramak kala olaylarını ekip toplantısında olay analiz formatında paylaşma

Eğitim almak istiyorum

Bölgem Akademi olarak Bakanlık onaylı Yüksekte Çalışma Eğitimi, EKED Eğitimi ve İSG Temel Eğitimi programlarımızı İstanbul ve Kocaeli’nde işyerinize özel olarak veriyoruz. Hizmetler sayfamızdan tüm eğitim programlarımızı inceleyebilirsiniz.