İSG eğitimleri “yapılması gerekli bir formalite” değil, kanunen tanımlı içerik ve süreye sahip yapılandırılmış bir programdır. Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik (15 Mayıs 2013), bu eğitimlerin nasıl planlanacağını, kim tarafından verileceğini ve nasıl belgelendirileceğini düzenler.
Kim eğitim almak zorunda?
İşyerinde tüm çalışanlar İSG eğitimine tabidir. Genç çalışanlar (15-18 yaş), yaşlı çalışanlar (65+), engelli çalışanlar ve gebe/yeni doğum yapmış çalışanlar için özel olarak içeriği uyarlanmış eğitim verilmesi gerekir.
İşe yeni başlayan çalışan, görevini fiilen yapmaya başlamadan önce temel İSG eğitimini almış olmalıdır.
Tehlike sınıfına göre eğitim süreleri
Temel İSG eğitiminin asgari süresi tehlike sınıfına göre belirlenir:
| Tehlike sınıfı | Asgari süre | Yenileme periyodu |
|---|---|---|
| Az tehlikeli | 8 saat | 3 yılda bir |
| Tehlikeli | 12 saat | 2 yılda bir |
| Çok tehlikeli | 16 saat | yılda bir |
Bu süreler asgari olduğu için işveren daha uzun eğitim verebilir; ancak bu sürelerin altına inilemez.
Ayrıca aşağıdaki durumlarda, süresinden bağımsız olarak yeniden eğitim gerekir:
- İş kazası veya meslek hastalığı sonrası
- Yeni teknoloji, makine veya kimyasalın işe alınması
- Çalışanın ölümü altı aydan uzun süre işten uzak kalması
- İşyerinin tehlike sınıfının değişmesi
Eğitim içeriği — Üç temel başlık
Yönetmelik eğitim içeriğini üç ana grupta tanımlar:
1. Genel konular: Çalışma mevzuatı ile ilgili bilgiler, çalışanın yasal hak ve sorumlulukları, işyeri temizliği ve düzeni, iş kazası ve meslek hastalığından doğan hukuki sonuçlar.
2. Sağlık konuları: Meslek hastalıklarının sebepleri, hastalıklardan korunma prensipleri, biyolojik ve psikososyal risk etmenleri, ilkyardım, tütün ürünlerinin zararları.
3. Teknik konular: Kimyasal-fiziksel-ergonomik risk etmenleri, elle kaldırma ve taşıma, parlama-patlama-yangın güvenliği, iş ekipmanlarının güvenli kullanımı, ekranlı araçlarla çalışma, elektrik tehlikeleri, iş kazalarının sebepleri ve korunma prensipleri, güvenlik ve sağlık işaretleri, KKD kullanımı, iş izin sistemi, tahliye ve kurtarma.
Eğitim, işyerinin özelliklerine göre uyarlanır; bir lojistik deposu ile bir kimya tesisinde aynı sunum kullanılması doğru değildir.
Kim verebilir?
Eğitimi verecek kişiler:
- İşyerinin iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi
- Genel Müdürlükçe yetkilendirilmiş eğitim kurumları
- Çalışan ve memur sendikalarının yetkilendirdiği eğitmenler (kendi üyeleri için)
- Üniversiteler (kendi kapsamındaki çalışanlar için)
Belgelendirme — Sertifika ve İSG-KATİP
Eğitim sonrası:
- Çalışanın katılımının imza listesiyle kayıt altına alınması
- Eğitim içeriği, süresi ve eğitmenin belgelenmesi
- Eğitim katılım belgesi düzenlenmesi
- İSG-KATİP üzerinden bildirim yapılması
İSG-KATİP bildirimi yapılmamış bir eğitim, denetim açısından yapılmamış sayılır.
En sık atlanan 3 nokta
- Yenileme tarihinin takipsiz bırakılması. 12 ay öncesinden uyarı sistemi kurulmazsa kolayca aşılır.
- İşe yeni başlayanın eğitimsiz çalıştırılması. “Yarın eğitim alacak” ile başlayan ilk gün, denetimde kabul edilmez.
- Eğitimin işyeri özelinde uyarlanmaması. Genel slaytlar ile saha gerçekliği örtüşmez.
Yaptırım
Eğitim yükümlülüğüne uymayan işverenler, her bir çalışan için ayrı ayrı idari para cezasına çarptırılır. Yani 50 çalışanlı bir işyerinde eğitim yapılmamışsa, ceza 50 kez uygulanabilir. Bu, en hızlı yükselen ceza kalemlerinden biridir.
Bölgem’in tavsiyesi
İSG eğitimini “16 saatlik bir günlük” olarak değil, çalışanın güvenli iş yapma alışkanlığına yatırım olarak planlamak daha sürdürülebilir sonuç verir. Tek bir maraton günün yerine 4 + 4 + 4 + 4 saatlik bölümler, dikkat dağılmasını engeller ve içeriğin akılda kalmasını artırır.
Resmi kaynak
Eğitim veya danışmanlık mı arıyorsunuz?
Bölgem Akademi olarak İstanbul ve Kocaeli'nde Bakanlık onaylı eğitim, danışmanlık ve mobil sağlık hizmetleri veriyoruz.
